Byggðasafnið býður til kartöfluhátíðar

Byggðasafnið í Görðum býður til árlegrar Kartöfluhátíðar laugardaginn 12. september næstkomandi kl. 14, þar sem saga, ræktun, matarmenning og menningararfur mætast í gegnum eina merkustu nytjaplöntu landsins. Boðið verður upp á skemmtilegan fyrirlestur í stúkuhúsinu, kartöflukonfekt og Jarðepla-Jói og Selið Grænmeti selja bæjarbúum ferskt grænmeti.

Í ár mun Ingólfur Guðnason fræða okkur um ræktun kartöflunnar. Ingólfur er garðyrkjufræðingur og einn af frumkvöðlum lífrænnar ræktunar á Íslandi. Hann útskrifaðist frá Garðyrkjuskólanum árið 1980 og stofnaði ásamt eiginkonu sinni, Sigrúnu Elfu Reynisdóttur, garðyrkjustöðina Engi í Laugarási árið 1985. Þar stunduðu þau meðal annars lífræna ræktun og voru brautryðjendur í ræktun ferskra kryddjurta.

 

     

 

Fyrirlesarar hátíðarinnar hafa síðastliðin fjögur ár frætt gesti um mismunandi hluti:

Ingibjörg Gestsdóttir, þjóðfræðingur, talaði um kartöfluræktun á Akranesi. (2022).
Hildur Hákonar fjallaði um sögu kartöflunnar ári seinna, með áherslu á bók sína Blálandsdrottningin og fólkið sem ræktaði kartöflurnar. (2023).
Helga Einarsdóttir þjóðfræðingur lagði áhersu á Hallærið mikla, An Gorta Mór, á Írlandi. (2024).
Sölvi Björn Sigurðsson rithöfundur las úr bókinni Gestakomur í Sauðlauksdal, þar sem Björn Halldórssson og kartöfluútsæði koma við sögu. (2025).

Þannig hefur hátíðin þróast frá því að vera bara um Akraneskartöfluna yfir í sögu kartöflunnar í heiminum, matarsögu, hungursneyð, ræktun og íslenska menningarsögu.

 

 

Einnig er gaman að nefna að eftir fyrstu Kartöfluhátíðina árið 2022 var komið upp kartöflugarði við íbúðarhúsið Sanda á safnasvæðinu. Síðan þá hafa nemendur Brekkubæjarskóla komið á hverju vori til að setja niður kartöflur og tekið þær upp að hausti. Garðurinn er því bæði lifandi minnisvarði um kartöflusögu Akraness og hluti af skóla- og safnastarfi í bænum.