Sorphirða og endurvinnsla
♻️ Umhverfisvernd og ábyrgð í umgengni um náttúruna eru mikilvæg atriði sem varða okkur í nútíð og framtíð. Flokkun sorps og rétt meðhöndlun þess er stór þáttur í að tryggja lífskjör til frambúðar. Sveitarfélagið sér um sorphirðu frá heimilum og rekur bæði grenndarstöðvar og móttökustöðina Gámu fyrir heimili á Akranesi.
Atvinnurekstur og stofnanir sjá um söfnun og ráðstöfun síns úrgangs.
Upplýsingar um staðsetningu á þjónustu varðandi úrgangsmál er að finna í Kortasjá Akraness undir Þjónusta og svo velja Grenndargámar.
Úrgangur frá heimilum
Öll heimili skulu flokka úrgang frá heimilisrekstri. Þau hafa sorpílát við heimilið fyrir fjóra úrgangsflokka: matarleifar, blandaðan úrgang, pappa og plast. Annan úrgang má losa sig við í grenndarstöðvar og í Gámu.
Sorpílát
Við öll heimili eiga að vera ílát fyrir fjóra úrgangsflokka, til flokkunar á úrgangi. Flokkarnir eru fyrir lífrænan úrgang, pappa og pappír, plast og blandaðan úrgang. Mismunandi stærð af ílátum er í boði, eftir úrgangsflokkum.
Íbúar greiða ekki beint fyrir sorpílátin sjálf, en þegar verið er að fækka eða fjölga ílátum, þá er innheimt afgreiðslugjald.
Afgreiðsla sorpíláta fer fram í gegnum þjónustuver Akraneskaupstaðar, hvort sem verið er að fá ílát í fyrsta skipti, bæta við íláti, fækka þeim eða endurnýja þau. Senda skal inn umsókn með því að fylla út eyðublað á heimasíðu Akraneskaupstaðar sjá hér.
Þjónustuaðili
Þjónustuaðili okkar í úrgangsmálum, Terra, kennir sig við umhverfisþjónustu. Fyrirtækið sér um almenna sorphirðu frá heimilum, þjónustu við grenndarstöðvar og alla þjónustu á móttökustöðinni Gámu í Höfðaseli 16. Nýr samningur var gerður við Terra á árinu 2024 eftir útboð á þjónustunni og gildir sá samningur til 2030.
Dagsetningar á hirðu úr sorpílátum frá heimilum má sjá á þjónustusíðu Terru.
Móttökustöðin Gáma
Íbúar á Akranesi geta losað sig við allan úrgang frá heimilum sínum í móttökustöð Gámu í Höfðaseli 16, sem Terra rekur fyrir Akraneskaupstað.
Gjald fyrir förgun úrgangs í Gámu er greitt með rafrænu klippikorti sem íbúar hafa aðgang að í gegnum Akranes-appið. Þar er hægt að kaupa inneign á kortið til viðbótar við þá inneign sem eigendur íbúða fá með greiðslu fasteignagjalda. Upplýsingar fást hér um appið.
Opnunartími í Gámu er alla virka daga frá kl. 10-18, að auki til kl. 20 á fimmtudögum og á laugardögum frá kl. 9-15.
Móttökusvæði á garðaúrgangi
Norðan við Gámu er móttökusvæði fyrir lífrænan garðaúrgang frá heimilum.
Íbúar mega losa lífrænan úrgang úr görðum sínum við heimili, eins og gras, lauf, gróður, mold, möl af yfirborði og niðurskorin tré og runna, og einnig hellubrot. Greinar og tré skulu vera niðurskorin í búta ekki stærri en 1 m að lengd. Uppgrafið efni má ekki losa þarna. Plastpoka skal tæma og má farga í gám á staðnum, alls ekki skal setja þá með lífræna efninu.
Þarna má alls ekki losa annað efni úr görðum, s.s. plasthluti, verkfæri, styttur, steypu, malbik, timbur o.fl.
Fyrirtækjum er ekki heimilt að losa úrgang á þetta svæði.
Grenndarstöðvar
Á nokkrum stöðum í bæjarfélaginu hefur verið komið upp gámum fyrir úrgang til að auka þjónustu varðandi flokkun frá heimilum. Þar eru fjórir gámar með litlum innmötunargötum fyrir glerumbúðir og annað hreint gler, málmumbúðir og aðra hreina málma, pappír og pappa og plastumbúðir og annað plast.
Í dag eru þessar grenndarstöðvar staðsettar á bakvið Bíóhöllina við Vesturgötu, bakvið Bókasafnið við Dalbraut og á safnasvæði Byggðasafnsins á Garðaholti.
Flöskur og dósir
Í Fjöliðjunni á Akranesi er boðið er upp á verndaða vinnu og endurhæfingu fyrir þá sem þess þurfa og leita eftir þjónustu.
Á hverju ári tekur starfsfólk Fjöliðjunnar á móti, flokkar og telur á þriðju milljón umbúða. Þetta eru umbúðir með skilagjaldi, þ.e. áldósir, plastflöskur og glerflöskur frá almenningi og greiðir út skilagjald fyrir þær.
Móttökustöð Fjöliðjunnar er staðsett á Smiðjuvöllum 9 og er hún opin alla virka daga frá kl. 9:00-11:45 og frá kl. 13:00-15:30.
Fatnaður
Á Smiðjuvöllum 9 eru staðsettir tveir móttökugámar á vegum Búkollu fyrir fatnað og annan vefnað. Starfsfólk Fjöliðjunnar sér um að meðhöndla fatnaðinn, flokka og koma honum í áframhaldandi nýtingu í samstarfi við Rauða Krossinn.
Búkolla
Nytjamarkaðurinn Búkolla hefur verið starfandi á Akranesi síðan árið 2009. Starfsemi Búkollu felst í endurnýtingu fatnaðar og alls þess sem að heimilishaldi lýtur. Akurnesingar hugsa hlýlega til Búkollu þegar þeir losa sig við fatnað, húsgögn eða annan húsbúnað sem öðlast nýtt líf á öðrum heimilum. Í Búkollu býðst fólki á örorku og endurhæfingu atvinna.
Búkolla er staðsett á Smiðjuvöllum 9.
Markaðurinn er opinn fimmtudaga til laugardaga kl. 12-15.
Vörumóttaka er þriðjudaga til föstudaga kl. 10-15 og laugardaga kl. 12-15.
Einnig er vörumóttaka á móttökustöð Gámu í Höfðaseli á opnunartíma Gámu.
Förgun bifreiða
Íbúar Akraness geta skilað ökutækjum sínum til förgunar í Gámu. Ökutækið skal vera á dekkjum og má ekki leka olíu eða öðrum vökvum.
Fylla skal út umsókn um afskráningu. Sjá leiðbeiningar á https://island.is/skilavottord.
Eigandi skráir sig inn með rafrænum skilríkjum og velur svo það ökutæki sem á að farga. Þegar eigandi hefur staðfest valið og sent inn umsóknina, þá er farið með ökutækið á móttökustöð. Að því loknu og þegar ökutækið hefur verið afskráð er skilagjald greitt til eigandans.
Rafhlöður úr raftækjum
Nokkur fyrirtæki í bænum bjóða íbúum að losa sig við rafhlöður úr raftækjum án kostnaðar, benda má á Olís og Krónuna.
Ruslabiður/-fötur
Víða um bæinn eru ruslabiður/ruslafötur festar á ljósastaura sem íbúar geta nýtt til að losa sig við tilfallandi umbúðir af matvælum, s.s. sælgætisbréf, í stað þess að umbúðirnar fjúki um bæinn.
