Spurningar og svör um Gámu og sorpgjöld

Er rukkað fyrir losun úrgangs í Gámu?

Já, greiða þarf fyrir losun úrgangs með rafrænum klippikortum. Eigendur íbúða geta sótt klippikortin í Akranes-appinu, sjá leiðbeiningar hér. 

Heimili fá úthlutað inneign í klippikortinu, alls 3 m³ á hverju ári (12 klipp x 0,25 m³), sem notuð eru til að greiða fyrir gjaldskylda úrgangsflokka. Áfram verður frítt fyrir ákveðna flokka háð magni, eins og fram kemur í auglýstri gjaldskrá Gámu, sjá Gjaldskrá.

Klárist inneign af klippum, þá er einfalt að kaupa inneign til viðbótar, sjá leiðbeiningar um það og fleira í Akranes-appinu.

Af hverju er gjaldskráin í Gámu eftir rúmmáli úrgangs?

Gjaldskráin fyrir losun úrgangs frá heimilum í Gámu byggist á rúmmálsmælingu til þess að ákvörðun um úrgangsflokk og magn ásamt greiðslu sé gerð áður en úrgangurinn er losaður.

Gjaldskráin í Gámu er þannig lík gjaldskrá Sorpu sem gildir fyrir losun á endurvinnslustöðvum þeirra á höfuðborgarsvæðinu.

Gjaldskrá fyrir losun heimila í Gámu er hér.

Gjaldskrá fyrir losun frá fyrirtækjum er önnur, sjá Verðskrá, og ekki er hægt að greiða með klippikortinu fyrir þá losun.

Hvernig er fyrirkomulagið núna í Gámu?

1. Starfsmaður tekur á móti viðskiptavinum við inngang móttökustöðvar.
2. Viðskiptavinir skýra frá því hvaða tegund úrgangs þeir eru með.
3. Gjaldskyldur úrgangur er metinn eftir rúmmáli og flokki.
4. Greiðsla fer fram með rafrænu klippikorti áður en úrgangur er losaður.
5. Úrgangi er komið fyrir í réttum ílátum af viðskiptavini samkvæmt leiðbeiningum starfsmanna.
6. Útkeyrsla er sömu leið og komið er inn.

Mikilvæg atriði til að auðvelda heimsókn þína:

• Sýnum tillitsemi: Höldum þolinmæði, göngum snyrtilega um og tökum tillit til annarra.
• Flokkun úrgangs: Flokkaðu úrgang áður en þú kemur á stöðina til að flýta fyrir afgreiðslu.
• Fyrirmyndar flokkun: Slík flokkun skilar úrgangi aftur út í hringrásarhagkerfið, þar sem úrgangur fer í endurnotkun, endurnýtingu eða endurvinnslu.
• Glærir pokar: Notaðu glæra poka til að auðvelda flokkun.
• Virðum opnunartíma: það er með öllu óheimilt að skilja eftir úrgang fyrir utan móttökustöðina.
• Snyrtileg losun: Taktu upp það sem fellur til hliðar við losun.
• Öryggi: Það er óheimilt að gramsa eða fjarlægja hluti úr ílátum.
• Reykingar eru bannaðar á svæðinu.
• Aðstoð starfsfólks: Starfsfólk veitir leiðbeiningar en aðstoðar ekki við losun úrgangs.
• Börn: Börn eru á ábyrgð fullorðinna.

Móttökuskilmálar

• Úrgangi skal skila flokkuðum á móttökustöðinni.
• Rúmmálsminnkun úrgangs leiðir til lægri gjalda, betri nýtingar á ílátum, minni aksturs og minni umhverfisáhrifa.
• Æskilegt er að úrgangur sé í farmi sem ekki er stærri en 2m³ til að tryggja skilvirkt flæði á móttökustöðinni.
  
  Munið að starfsfólk Gámu sinnir vinnu sinni við afgreiðsluna af samviskusemi og íbúar sem koma með úrgang sinn eru jákvæðir í öllum samskiptum sínum við starfsfólkið.

  Ekki er lengur hægt að greiða með kortum eða seðlum, einungis er greitt með rafrænu klippikorti.

Þarf að borga fyrir úrgang af endurnýjun á heimili, t.d. parket og múrbrot?

Já, eins og greiða þarf fyrir innkaup á efninu, þá þarf að greiða fyrir losun úrgangs með rafræna klippikortinu.

 ♻️ Aðferðir til að draga úr kostnaði við förgun á efni við endurbætur á heimili, geta verið flokkun á niðurrifsefni í gjaldlausa flokka, endurnýting á eldra byggingarefni með auglýsingu á netinu, eða betri nýting á nýju byggingarefni.

Hvað græðir Akraneskaupstaður á sorpgjöldum?

Akraneskaupstaður græðir ekkert.

Í lögum um álagningu sorpgjalda er grunnkrafa að tekjur af sorpgjöldum skuli ákvörðuð út frá kostnaði sveitarfélags af því að veita þjónustuna. Því fara allar tekjur í að greiða kostnað við málaflokkinn, þ.e. þjónustu við heimili og grenndarstöðva, og ráðstöfun úrgangs frá þeim, auk alls reksturs á móttökustöð Gámu.

Hækkar gjaldskrá heimila um öll áramót?

Gjöld fyrir meðhöndlun úrgangs sem heimili greiða með fasteignagjöldum eru yfirfarin á hverju ári. Þau geta því breyst í samræmi við raunverulegan kostnað við málaflokkinn.

Geta notendur lækkað upphæðina sem heimili greiða í sorpgjöld?

♻️ Já, með flokkun úrgangs og að minnka sorpmagn og þannig nauðsynlega stærð íláta hjá sér.

Árgjald heimila fyrir 240 ltr tunnu við heimilið er mismunandi eftir sorpflokkum: Fyrir blandaðan úrgang er það 24.000 kr., fyrir pappa og plast er það 3.000 kr. fyrir hvora tunnu, fyrir tvískipta tunnu er gjaldið 39.500 kr. Árgjald fyrir 140 ltr tunnu fyrir matarleifar er 25.500 kr.

Einnig með því að safna glerkrukkum, málmdósum og lokum, kertabökkum o.fl. saman í poka og fara á grenndarstöðvar og losa úr pokunum í rétta gáma, þá minnkar úrgangsmagnið og samfélagið nær árangri í hringrásarhagkerfinu.