Árið 1956 var gerð langtíma rannsókn af Drs. Alexander Thomas, Stella Chess og Herbert Birch, sem kallaðist: " New York Longitudinal Study". Þau rannsökuðu 133 börn og var þeim fylgt frá fæðingu til fullorðinsára. Markmiðið með þessari rannsókn var að reyna að skilgreina skapgerðareinkenni barnanna og hvernig þau þroskuðust. Níu einkenni voru skilgreind, við höfum öll þessi einkenni, en í mis miklu mæli. En það er einmitt það sem skilur á milli þess hvort barn er mellow/skapþýtt (rólegt) eða "spirited/kraftmikið" í hve miklu mæli þessi einkenni eru. 

Þessi níu einkenni eru skilgreind af Kurchinka sem:

1.Intensity/Ákafi: 
Styrkleiki tilfinningalegra viðbragða. Fólk tekur oft eftir því hve eftirtektarsamt ungabarnið er eða hve skýrt barnið sé. Á meðan venjulega barnið flissar að einhverju fyndnu þá mun ákafa/spirited barnið fá áköf hlátursköst. Þegar þau eru glöð eru þau alltaf brosandi, hlægjandi og syngjandi, en þegar þau eru leið eru þau örvæntingarfull og óhuggandi. Áköf/spirited börn verða auðveldlega oförvuð, og þegar þau eru upptrekkt missa þau oft stjórn á sér og lemja, bíta eða sparka af engri sjáanlegri ásæðu. Börnin eiga oft erfitt með að sýna/tjá tilfinningar sínar, þau sýna t.d. ekki mikil viðbrögð þegar þeim er gefið eitthvað og við höldum oft að þau séu vanþakklát, en þau eru það alls ekki, þau bara kunna ekki að tjá gleði sína eða sýna tilfinningar sínar, auk þess sem þarna spilar inn í annað einkenni þ.e. hvað þau eiga erfitt með að aðlagast nýjum hlutum. Gefðu barninu tíma til að venjast nýja hlutnum/gjöfinni og vertu viss, eftir dálítinn tíma er barnið glatt og ánægt með hlutinn.

2. Persistence/Þrautsegja:
Við metum þrautsegju mikils í okkar þjóðfélagi, og spirited/kraftmikl börn hafa hana svo sannarlega! Þau geta haldið sig fast við eitthvað í langan tíma, en þau hafa líka neikvæðu hlið þrautsegju þ.e. þrjósku. Þau læsa sig inn á ákveðnar hugmyndir og eiga erfitt með að losna út úr þeim. Þau geta ekki viðurkennt Nei sem endanlegt svar og biðja um sama hlutinn 20 sinnum í röð ef þau fá tækifæri til þess. Þau eru í eilífri valdabaráttu við umhverfi sitt, okkur foreldrana, og þá er gott að grípa til málamiðlanna ef það á við. Við, foreldrarnir verðum líka að reyna að vega og meta hve mikilvægt það er að barnið geri það sem við erum að ætlast til af því t.d. hvort barnið sé í ákveðnum sokkabuxum eða sokkum sem virðast pirra þau mjög mikið (sjá næsta einkenni), skiptir það miklu máli hvort barnið sleppi sokkabuxunum ef því líður betur?? Barnið er ánægðara og við líka að sleppa við klukkutíma þras og grátkast.  Við verðum að reyna að líta á aðstæður út frá skapgerð barnsins, það er ekki að láta svona af því að það vill pirra okkur, ástæðuna má oftast rekja til skapgerðar barnsins, það getur ekkert af þessu gert.

3. Sensitivity/Viðkvæmni: 
lágur skynþröskuldur fyrir hávaða, ljós, tilfinningar, hita, bragð og fatnað. Spirited/kraftmikil börn eru líkamlega viðkvæm fyrir umhverfislegum atriðum. Ljós mega ekki vera of björt, hljóð of há, föt of þröng eða klægja undan þeim. Að klæða viðkvæmt barn er sérstök áskorun, skyrtur eru með miða sem klægjar undan, nærbuxur eru með teygju í mittið, og sokkar eru fullir af lóg og öðrum gildrum.   Með því að hagræða umhverfinu og taka tillit til viðkvæmni barnsins getum við komið í veg fyrir marga árekstra.

4. Perceptiveness/Athygli:
Athugul börn taka eftir öllu í kringum sig. Þeim yfirsést sjaldan hin minnstu smáatriði. En þessi smáatriði valda truflun sem gerir þeim erfitt að ljúka við önnur verkefni. Athugul börn eru oft ásökuð um að hlusta ekki, þegar athygli þeirra beinist í raun að einhverju öðru. Fullorðnir hafa lært að sígja út áreiti sem eru ekki mikilvæg, t.d. keyrum við oft á "sjálfstýringu" og tökum ekki eftir neinu nema bílunum í kringum okkur. Samt sem áður tekst okkur að klára verkið okkar án þess að mistakast. Athugul börn hafa ekki lært að sígja út utanaðkomandi áreiti, né hafa þau lært að flokka úr hvaða áreiti eru mikilvægari en önnur.

5. Adaptability/Aðlögunarhæfni: 
við breytingar, eitthvað óvænt, breytingar á áætlun eða rútínu. Einkennið lýsir sér t.d. þannig að barnið getur fengið "kast" út af samloku, það þolir ekki að fá samlokuna skorna í miðju þegar það bjóst við að fá hana skorna horn í horn. Það er ekki með neinar sérþarfir eða stæla, það á bara erfitt með að aðlagast breytingum eða óvæntum atburðum. Barnið sem er vant að koma að lokuðum útidyrum hjá vini sínum þegar það fer í heimsókn, verður óöruggt þegar dyrnar eru opnar einn daginn, og það fer í burtu og þorir ekki að banka, það kann ekki að bregðast við þessum nýju óvæntu aðstæðum.

6. Regularity/Regla:
á matmálstímum, svefni og salernisferðum. Spirited/kraftmikl börn hafa oft óreglulegan líkams takt. Sem nýjum foreldrum er okkur oft sagt að við munum fljótt læra að greina á milli mismunandi gráts barnsins. En hjá foreldrum spirited/kraftmikilla barna er það ekki alltaf þannig, þar sem svefn og næringar mynstur þessara barna er ekki reglulegt, mörg vakna t.d. mjög snemma á morgnana, jafnvel fyrir dögun, og mörg hver gleyma að borða og átta sig ekki á því að þau eru svöng fyrr en eftir marga klukkutíma og þá eru þau orðin svo svöng að skapið kemst á versta stig og allt fer í háaloft. Það er því mikilvægt að passa upp á að þau borði reglulega.

7. Energy/Orka(Kraftur): 
Virkni stig. Flest (en ekki öll) spirited/kraftmikil börn hafa endalausa orku. Þau eru á ferðinni frá morgni til kvölds.

8. First reaction/Fyrstu viðbrögð:
við nýju fólki, stöðum eða reynslu. Ef þú ferð með spirited/kraftmikil börn í nýjar aðstæður þá verða þau feimin og hanga í þér. Þau þurfa nokkrar mínútur til að hita sig upp og sum "hitna" jafnvel aldrei upp. Spurðu spirited/kraftmikið barn já/nei spurningar og fyrsta svarið verður örugglega Nei! Með dálítilli hvatningu og þolinmæði munu þessi börn fást til að prófa nýja hluti, við verðum bara að bíða þar til þau eru tilbúin.

9. Mood/Skap:
Sumir spirited/kraftmiklir krakkar eru í eðli sínu glaðir og ánægðir persónuleikar, en önnur eru alvarleg, íhugul og skapstygg. Þau eru ekki að reyna að vera erfið, þau eru svona að eðlisfari. Þessi börn hafa tilhneigingu til að sjá hvað er rangt við hluti í stað þess að sjá hvað er rétt. Þau láta tilfinningar sínar ekki auðveldlega í ljós svo það er erfitt að sjá hvenær þau eru glöð. Það er ekki til nein stjórnunar tækni fyrir skaperfið börn, foreldrar læra bara að lifa með því, með því að gera sér grein fyrir að börnin þeirra geta ekki gert að því hvernig þau líta á veröldina.

Þessi 9 einkenni virka ekki bara ein sér, þau spila líka saman. Óreglusama barnið sem er farið að missa stjórn á skapi sínu vegna hungurs gæti afþakkað mat, vegna ósjálfráðra fyrstu viðbragða, og heldur svo áfram að afþakka matinn vegna þrjósku sinnar (en þrjóska virðist spila inn í öll einkennin).

Tölfræðilega hafa 10-15% allra barna þessi einkenni í nógu miklu mæli til að teljast uppeldisleg áskorun. Og vegna skapgerðar eiginleika þeirra, þá virka oft ekki hefðbundar aðferðir til að aga börnin. Okkur er oft sagt að hundsa óæskilega hegðun og þá hverfi hún. En hvernig hundsarðu barn sem er helmingi þrautseigara en þú?

Lykillinn að spirited/kraftmikla barninu er að skilja af hverju það gerir það sem það gerir. Venjulega fá spirited/kraftmikil börn ekki þessi hefðbundnu frekju köst sem notuð eru í einhverjum tilgangi, t.d. þegar barn segist ætla að halda niðri í sér andanum þar til það verður blátt, ef þú kaupir ekki eitthvað sem það vill. Spirited krakkar fá það sem má kalla: að það flæði upp úr köst. Þau verða svo uppfull af tilfinningum, langt fram yfir hæfileika þeirra til að takast á við þær. Foreldrar spirited/krafmikilla barna verða sérfræðingar í því að koma í veg fyrir að eitthvað gerist, að hagræða aðstæðum þannig að þær komi ekki af stað "köstunum". t.d. passa upp á að börnin borði reglulega, því þau skynja það ekki sjálf hvenær þau eru svöng, og reyna að koma auga á merki þess að þau séu svöng áður en þau eru orðin það hungruð að þau fá kast. Þegar þau verða fyrir of miklu áreiti verður að fjarlægja þau frá aðstæðunum og gefa þeim tíma til að róa sig niður. Við klippum miða úr fötunum þeirra ef þeir trufla þau osrfv. En lífið er ekki fyrirsjáanlegt, og stundum lendum við í aðstæðum sem við höfum ekki stjórn á né getum haft áhrif á. Spirited/kraftmikla barnið er kannski í lagi eina sekúnduna en þá næstu er allt ómögulegt. Ánægjuleg fjölskylduferð getur snúist í andstæðu sína ef eitthvað ófyrirsjáanlegt gerist, breyting á áætlun, hávaði í nágreninu, skyndilegt hungur eða þreyta.

Líf með spirited/kraftmiklu barni er spennandi, ergjandi, pirrandi og líflegt. Börnin hafa marga frábæra eiginleika, þau eru skapandi, elskuleg og lífleg. Sem fullorðin munu þau leggja heimin að fótum sér.

Þýtt og endursagt af Arndísi Kjartansdóttir eftir grein Deborah Shafritz
Grein um sama efni birtisti í júlí-hefti Uppeldis 2002